Được xuất bản vào Thứ Ba, ngày 14 tháng 4 năm 2026.7:17 chiều EDT
Sự giảm giá của vàng đang cho thấy một sự thay đổi hiếm hoi trên thị trường: sau nhiều năm tích lũy không ngừng, một số ngân hàng trung ương hiện đang bán vàng thỏi khi áp lực từ cuộc chiến tranh Iran buộc họ phải tranh giành tiền mặt.
Vàng giao ngay, Dầu mỏ, hiện đang giao dịch ở mức khoảng 4.838 đô la mỗi ounce, đã giảm khoảng 10% so với mức đỉnh cuối tháng 1, rơi vào vùng điều chỉnh ngay cả khi rủi ro địa chính trị gia tăng. Động thái này đánh dấu sự đảo ngược hoàn toàn so với đợt tăng giá năm ngoái, khi việc mua vào của ngân hàng trung ương đã giúp hỗ trợ giá bất chấp lãi suất tăng.
Nicky Shiels, người đứng đầu chiến lược kim loại tại MKS Pamp, nói với CNBC rằng: ”Đã có những đợt bán vàng đáng chú ý từ các ngân hàng trung ương và một số người tham gia thị trường.”
Các yếu tố thúc đẩy xu hướng này ngày càng gắn liền với thực tế thời chiến. Giá dầu tăng cao đang gây áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu, trong khi sự biến động tiền tệ buộc một số ngân hàng trung ương phải can thiệp tích cực hơn vào thị trường ngoại hối, theo nhận định của các chuyên gia thị trường.
Nhu cầu chi tiêu cũng là một vấn đề cấp bách đối với các ngân hàng trung ương. “Nhiều ngân hàng đang nắm giữ một khoản lợi nhuận khổng lồ với giá vàng khoảng 5.000 đô la một ounce”, Shiels nói. Một số ngân hàng hiện đang sử dụng dự trữ vàng để “chi trả cho chi tiêu năng lượng và quốc phòng tăng cao hoặc để bảo vệ các đồng tiền đang suy yếu”, Shiels cho biết thêm.
Các ngân hàng trung ương của các thị trường mới nổi dường như đang đi đầu trong sự chuyển đổi này. Đồng đô la Mỹ mạnh hơn và chi phí vay cao hơn đang gia tăng áp lực lên các loại tiền tệ, làm tăng nhu cầu can thiệp.
Steve Brice, giám đốc đầu tư tại Standard Chartered, cho biết: “Đối với vàng, sự suy yếu của tiền tệ các thị trường mới nổi đã khiến một số ngân hàng trung ương bán vàng để ổn định tiền tệ”.
Bạn đã mua vàng để phòng khi khủng hoảng xảy ra. Giờ thì khủng hoảng đã ập đến.
Adrian Ash
BullionVault
Dữ liệu cụ thể về việc bán cổ phần của ngân hàng trung ương thường chậm trễ hoặc không được công bố, nhưng những dấu hiệu tích cực đã bắt đầu xuất hiện.
Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia bán vàng đáng chú ý nhất tính đến thời điểm này trong năm. Theo một báo cáo được Metals Focus công bố hôm thứ Năm tuần trước, lượng vàng dự trữ chính thức của nước này đã giảm 131 tấn trong tháng 3 thông qua các giao dịch hoán đổi và bán trực tiếp khi chính quyền tìm cách ổn định đồng lira. đồng lira Thổ Nhĩ Kỳ đã tiếp tục suy yếu và phá vỡ các kỷ lục mới kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, giảm khoảng 1,7% so với đồng đô la Mỹ kể từ khi xung đột nổ ra.
Các xu hướng tương tự cũng được thấy ở những nơi khác. Dữ liệu từ Metals Focus cho thấy Nga đã giảm lượng vàng dự trữ trong những tháng gần đây, có thể để giúp bù đắp thâm hụt ngân sách, trong khi Ghana cũng đã bán dự trữ để tăng cường thanh khoản ngoại tệ.
Thống đốc ngân hàng trung ương Ba Lan cũng đã xem xét ngắn gọn việc bán một phần dự trữ vàng để tài trợ cho chi tiêu quốc phòng. Quốc gia Trung Âu này là ngân hàng trung ương mua vàng nhiều nhất trong năm 2024 và 2025.
Trụ cột nhu cầu mạnh mẽ
Sự thay đổi này rất quan trọng bởi vì các ngân hàng trung ương là một trong những trụ cột vững chắc nhất của thị trường vàng trong những năm gần đây. Việc mua vào ổn định của họ đã giúp bù đắp dòng vốn chảy ra từ các nhà đầu tư phương Tây và hỗ trợ đà tăng vọt của vàng lên mức cao kỷ lục . Giờ đây, cả hai động lực đó dường như đang đảo chiều cùng một lúc.
Các ngân hàng trung ương đã đóng vai trò chủ đạo trên thị trường vàng trong những năm gần đây, mua hơn 1.000 tấn mỗi năm từ năm 2022 – đánh dấu mức nhu cầu vàng hàng năm cao nhất từ trước đến nay của các ngân hàng trung ương – cho đến năm 2024, theo Hội đồng Vàng Thế giới. Năm 2025, lượng mua của các ngân hàng trung ương giảm xuống còn 863 tấn khi các bên tham gia thị trường phải đối mặt với sự biến động giá cao kỷ lục.
Natixis cho biết trong một bản ghi chú: “Quan điểm của chúng tôi về sự sụt giảm này là do một số ngân hàng trung ương có thể đang bán vàng để bảo vệ đồng tiền của họ và/hoặc để tài trợ cho việc mua năng lượng”, đồng thời chỉ ra giá dầu tăng và đồng đô la Mỹ mạnh hơn là những yếu tố gây áp lực chính.
Mặc dù các thị trường mới nổi dường như đang thúc đẩy các giao dịch bán vàng gần đây, nhưng các chủ thể dự trữ lớn như Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và Ngân hàng Trung ương Đức vẫn khá kín tiếng về hoạt động vàng của mình, cho thấy sự hạn chế trong việc nắm bắt các dòng chảy từ khu vực chính phủ.
Natixis cho biết thêm, sự kết hợp giữa việc các nhà đầu tư cá nhân bán tháo vàng và một số ngân hàng trung ương chuyển sang bán ròng là một trong những lý do chính dẫn đến sự sụt giảm gần đây.
Natixis cũng chỉ ra rằng lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng cao là một yếu tố khác thúc đẩy dòng vốn chảy ra, với lợi suất cao hơn từ các tài sản thu nhập cố định làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý không sinh lời.
Tương tự, Adrian Ash, giám đốc nghiên cứu tại BullionVault, cho biết logic rất đơn giản: vàng mua để bảo hiểm trước một cuộc khủng hoảng có thể trở thành nguồn tài chính khi cuộc khủng hoảng xảy ra.
“Các bạn mua vàng để phòng khi khủng hoảng xảy ra. Giờ thì khủng hoảng đã ập đến rồi”, ông nói.
“Sự gia tăng giá dầu và khí đốt, cũng như đồng đô la Mỹ và chi phí vay nợ trên toàn thế giới, sẽ khiến nhiều ngân hàng trung ương cần tăng dự trữ ngoại hối… và có khả năng phải bảo vệ đồng tiền của mình”, Ash cho biết.
Tuy nhiên, các chuyên gia kỳ cựu trong ngành cảnh báo rằng những động thái này thường mang tính chiến thuật hơn là mang tính cấu trúc.
Thứ nhất, các đợt bán vàng này nhấn mạnh vai trò của vàng như một tài sản dự trữ trong thời kỳ khủng hoảng, theo ông Shaokai Fan, người đứng đầu toàn cầu về ngân hàng trung ương tại Hội đồng Vàng Thế giới.
“Điều này thực sự nhấn mạnh lý do tại sao các ngân hàng trung ương nắm giữ vàng… đó là một tài sản có tính thanh khoản cao, thường hoạt động tốt trong thời kỳ bất ổn, và do đó họ có thể sử dụng nó nếu cần thiết,” ông nói với CNBC.
Ngoài ra, các nước tiêu thụ lớn như Trung Quốc thường can thiệp khi giá giảm, và nhà phân tích hàng hóa cấp cao của Natixis, Bernard Dahdah, cho biết ông dự đoán hoạt động mua vào mang tính cơ hội sẽ xuất hiện trở lại nếu giá tiếp tục giảm, có khả năng tạo ra một mức giá sàn.
